NAGHAIN si Rep. Jesus “Bong” C. Suntay ng House Bill No. 4572 o ang “Gift, Benefit, and Expense Disclosure Act of 2025” na layong palakasin ang umiiral na Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN) sa pamamagitan ng pagsama ng detalyadong pagdedeklara ng mga regalo, benepisyo, at gastusin na natatanggap o tinatanggihan ng mga opisyal at empleyado ng gobyerno.
Ayon kay Rep. Suntay, bagama’t may no gift policy na nakapaloob sa Republic Act 6713, nananatiling butas ang pagbibigay ng tinatawag na “token” at “cultural gifts.” “Ang mga kategoryang ito ay madalas na ginagamit bilang palusot para makalusot ang mga hindi akmang regalo at pabor. Kailangang maging malinaw at malinaw ang pag-uulat upang maibalik ang tiwala ng publiko sa pamahalaan,” ani Suntay.
Mga Mahahalagang Probisyon ng Panukala:
• Obligadong ideklara ang lahat ng regalo at benepisyo na higit sa ₱3,000, kahit tinanggap o tinanggihan.
• Kailangang tukuyin kung ano ang ginawa sa regalo: itinabi, ibinahagi, ibinigay sa charity, o tinanggihan.
• Ang mga seremonyal na regalo ay ituturing na pagmamay-ari ng tanggapan at dapat mairehistro bilang ari-arian ng gobyerno sa loob ng 30 araw.
• Dapat ding iulat ang lahat ng sponsored travel, hospitality, pagkain, at entertainment, kahit magkano pa ang halaga.
• Magkakaroon ng random audit ang Ombudsman at COA upang tiyakin ang katapatan ng mga ulat.
Mga Parusa:
• Hindi pag-file o hindi pagdeklara ng DGBE ay may katapat na suspension o dismissal alinsunod sa RA 6713.
• Ang sadyang maling pahayag o under-declaration ay ituturing na Grave Misconduct at papatawan ng dismissal, forfeiture ng benepisyo, at perpetual disqualification sa public office, bukod pa sa posibleng kasong kriminal sa ilalim ng RA 3019.
“Hindi lang ito usapin ng yaman, ito ay usapin ng integridad. Ang bawat maliit na token ay maaaring maging binhi ng impluwensya. Panahon na para isara ang butas at gawing mas malinaw ang ating sistema ng pananagutan,” pagtatapos ni Suntay.
About the Author
