January 14, 2026

admin

ExDepartment of Public Works and Highways (DPWH) Secretary Manuel Bonoan deliberately fed false data to Malacañang regarding ghost flood control projects, possibly to throw off the investigation into the matter, Senate President Pro Tempore Panfilo “Ping” M. Lacson bared Wednesday. Lacson cited “very reliable information” reaching him showing the data led to incorrect grid coordinates of thousands of flood control projects nationwide. “I received reliable information that former DPWH Secretary Manuel Bonoan deliberately submitted to Malacañang incorrect grid coordinates of thousands of flood control projects all over the country, which formed part of the Sumbong sa Pangulo website. This resulted in grossly inaccurate data involving some 421 ghost projects on previously inspected flood control projects earlier reported to the public by the said department and which they are now trying to rectify by comparing the records in their multi-year planning and scheduling or MYPS, Project and Contract Management Application or PCMA, and other related documents that remain intact and in the possession of the Department,” he said at the Kapihan sa Senado forum. “Even if he insists he is not a principal player, we can very clearly see his complicity in covering up the crime,” he added, in a mix of English and Filipino. Lacson said he is not discounting the possibility that Bonoan – who former DPWH Undersecretary Roberto Bernardo testified had received billions of pesos in kickbacks related to infrastructure projects – may have done this to weaken or discredit the government’s efforts to get to the bottom of the corruption behind anomalous flood control projects. “He is misleading the Palace to weaken or discredit the investigation into ghost flood control projects. If several projects in the Sumbong Sa Pangulo website turn out to be false, people will think it is not reliable,” he said. He added this could be why Bonoan at first contested the data on at least one ghost flood control project in Mindoro in his first privilege speech on the subject last year. “That could be why he claimed the grid coordinates in the projects we cited were wrong – because he knew he gave the wrong data. But little did he know that we used different sources in locating and identifying ghost flood control projects in my two privilege speeches,” he said. He said the Senate Blue Ribbon Committee, which he chairs, intends to get to the bottom of this in its next hearing on Monday, Jan. 19, by subpoenaing DPWH documents, including those left by the late Undersecretary Catalina Cabral before she died. DPWH Secretary Vince Dizon has said he will send two undersecretaries to testify on the matter, and to bring the related documents, he added. Lacson said Bonoan will be one of the personalities that the Blue Ribbon Committee will subpoena in its Jan. 19 hearing. If he still fails to show up, he will be cited in contempt of the committee, and a legislative arrest warrant may be issued against him. If this happens, he said the committee will make arrangements with Philippine ambassador to the US Jose “Babe” Romualdez to coordinate with US authorities to deport Bonoan to the country. “Bonoan’s stay in the US will expire, he cannot stay there forever. The longest stay in the US is six months. Beyond that, his stay will become unauthorized and he may be arrested and brought back, either through extradition or deportation,” he said. Alleged Torre Custody Bid Lacson said the Blue Ribbon Committee also intends to clarify with former DPWH Undersecretary Roberto Bernardo the circumstances behind a failed attempt by former PNP chief and now MMDA General Manager Nicolas Torre III to take Bernardo under Torre’s custody, “and find out for what purpose.” He said this happened before Bernardo’s third appearance, where Bernardo learned Torre was to give him sanctuary, but he did not want to be under his custody. At the time, Torre was not yet MMDA General Manager. “It is still a big wonder sa akin bakit napasok sa scene si Gen. Torre (It is still a big wonder to me why Torre entered the scene),” Lacson said....
NAGHAIN ng panukalang batas si Senador  Jinggoy Estrada na naglalayong tuldukan ang pagsasagawa ng redtagging na aniya ay kadalasang nagiging sanhi ng harassment, paglabag sa karapatang pantao at dahilan sa pagpaslang ng mga aktibista, mamamahayag, community leaders at ordinaryong mamamayan.  “Ang redtagging ay hindi lamang pagbibigay ng label o bansag – ito ay isang banta. Kapag ang isang tao ay binansagan na communist sympathizer, agad nalalagay sa panganib ang kanyang buhay,” diin ni Estrada.  Ang Senate Bill No. 1071, o ang “Anti-RedTagging Act,” na inihain ni Estrada ay naglalayong ideklara ang red-tagging na isang krimen na mayroong kaakibat na parusa.  Ang panukalang SBN 1071 ay naka-angkla sa desisyon ng Korte Suprema sa kasong Deduro v. Maj. Gen. Vinoya, kung saan kinilala ng korte na ang red-tagging, paninirang-puri, maling pagle-label, at guilt by association ay naglalagay sa panganib sa buhay, kalayaan, at seguridad ng isang tao, at kadalasang nauuwi sa pagdukot, pananakot, o maging extra-judicial killings.  Nais ng panukala na kilalanin at ipaloob sa batas ang red-tagging upang mabigyan ng proteksyon ang mamamayan kontra sa hindi makatarungang pananakot, panggigipit, o pag-uusig. Ang red-tagging, ayon sa SBN 1071, ay ang hayagang pagbansag o pag-akusa sa mga indibidwal o grupo bilang mga komunista, terorista, o kalaban ng Estado — na kadalasan ay walang sapat na ebidensya.  Maituturing na red-tagging ang paglalabas ng pahayag sa publiko, social media posts, tarpaulin, karatula, deklarasyon, public events, at iba pang platapormang ginagamit upang i-label o siraan ang isang tao o grupo bilang kalaban ng Estado. Nais ni Estrada sa kanyang itinutulak na bill ang pagpapataw ng 10 taong pagkakakulong at habambuhay na diskwalipikasyon sa paghawak ng anumang posisyong pampubliko bliang parusa sa sinumang mapapatunayang lumabag sa batas.  “Matagal nang nanganganib ang buhay ng mga tagapagtanggol ng karapatang pantao at mga aktibista dahil sa red-tagging. Naglilikha ito ng chilling effect sa mga lehitimong kritiko at lider ng komunidad — kabilang na ang mga mamamahayag — at naghahasik ng takot sa ating bansa. Wala itong lugar sa isang demokratikong lipunan,” sabi ng senador.  Ayon kay Estrada, marami sa mga naitalang kaso ng red-tagging ang nagpapatunay na nakamamatay ang gawaing ito, tulad na lamang sa mga kaso nila Jose Reynaldo Porquia, Zara Alvarez, lawyer Benjamin Ramos, at Konsehal Bernardino Patigas — mga indibidwal na hayagang tinawag na komunista ng mga owtoridad bago sila brutal na pinaslang. “Ang seguridad na ipinagbubunyi ng Estado ay dapat nagpoprotekta, hindi naglalagay sa panganib. Hindi krimen ang adbokasiya. Hindi terorismo ang dissent,” giit ni Estrada. “Tinitiyak ng panukalang ito na walang buhay ng Pilipino ang malalagay sa panganib dahil lamang sa walang-ingat at walang-basehang paratang.”
HABANGginugunita ng Pilipinas ang National Zero Waste Month ngayong Enero, nanindigan si Senadora Loren Legarda sa kanyang panawagan para sa mas matibay na pambansang pagkakaisa upang harapin ang lumalalang krisis sa basura ng bansa. Ipinunto ng Senadora na bagama’t lumawak na ang kamalayan at dumami ang mga inisyatiba sa komunidad, kailangan ang mas malalalim na reporma at sama-samang pagkilos. “Ang Zero Waste ay isang pambansang paninindigan,” pahayag ni Legarda. “Kailangan natin ng mas matibay nap ag-aksyon. May pananagutan ang bawat Pilipino, at dapat tumindig ang bawat institusyon upang pangalagaan ang ating kalikasan at ang kinabukasan ng susunod na henerasyon,” dagdag niya. Ang panawagan ng Senadora ay kasunod ng nakababahalang datos mula sa What a Waste Global Database Report ng World Bank noong 2025, kung saan ika-27 ang Pilipinas sa 50 bansang may pinakamalaking nalilikom na municipal solid waste, na umaabot sa 14.6 na milyong tonelada kada taon. Malaking bahagi nito ay plastik, at nagbabala ang mga eksperto na ang patuloy na pagdami ng basura ay nagbabanta sa kalusugan ng publiko, katatagan ng mga lungsod, at mga pagsisikap ng bansa sa pag-angkop sa pagbabago ng klima. Binigyang-diin ni Legarda na ang maling pamamahala ng basura ay tuwirang nagpapalala ng pagbaha at panganib sa sakuna. Noong Hulyo 2025, nakalikom ang Metropolitan Manila Development Authority (MMDA) ng mahigit 600 tonelada ng basura sa buong NCR sa kasagsagan ng malalakas na ulang dulot ng habagat kabilang ang 526.8 tonelada mula sa mga pumping station at 76.9 na tonelada mula sa mga binahang lugar. Samantala, nag-alis ang DENR-NCR ng mahigit 872,000 sako ng debris mula sa mga ilog at estero upang mabawasan ang pagbaha. Kinumpirma ng mga awtoridad na ang pagbabara ng mga daluyan ng tubig dahil sa maling pagtatapon ng basura ang lalong nagpalala ng pagbaha sa Metro Manila. “Ang pagbaha ay hindi lamang usapin ng ulan; ito ay pinalalala ng basurang bumabara sa ating mga ilog at estero,” babala ni Legarda. “Bawat piraso ng basura ay nagiging hadlang na naglalagay sa panganib ng buhay. Ang mas mahigpit na disiplina sa basura ang pananggalang na maaari nating buuin nang magkakasama,” diin niya. Kasabay nito, binigyang-diin ni Legarda na matagal nang umiiral ang balangkas para makamit ang zero waste sa pamamagitan ng Republic Act No. 9003, o Ecological Solid Waste Management Act, na kanyang iniakda at pangunahing inisponsoran. Inaatasan ng batas ang paghihiwalay ng basura sa pinagmulan, pagtatatag ng materials recovery facilities (MRFs) sa bawat barangay, at pagbawas ng basura sa pamamagitan ng pagre-recycle, composting, at muling paggamit. “Ibinibigay ng RA 9003 ang malinaw na gabay: paghihiwalay sa pinagmulan, pagre-recycle, composting, at muling paggamit,” paliwanag ni Legarda. “Kung ipatutupad ng bawat barangay ang materials recovery facilities at isasagawa ng bawat tahanan ang tamang paghihiwalay ng basura, maaari nating lubos na mabawasan ang basura at maprotektahan ang ating mga komunidad.” Binanggit din ni Legarda ang Republic Act No. 11898, o ang Extended Producer Responsibility Act of 2022, na kanyang iniakda bilang co-author upang palakasin ang RA 9003 sa pamamagitan ng pag-aatas sa mga prodyuser na bawiin at i-recycle ang plastik na packaging waste sa ilalim ng malinaw na EPR programs. Upang umakma sa mga balangkas na ito, muling inihain ni Legarda sa ika-20 Kongreso ang Magna Carta of Waste Workers, isang panukalang naglalayong i-standardize ang kundisyon sa trabaho, palawakin ang social protection, at pormal na kilalanin ang mga pormal at impormal na waste workers bilang mahahalagang katuwang sa pamamahala ng kalikasan. “Mahahalagang katuwang ang mga waste worker sa pangangalaga ng kalusugan ng publiko at ng kapaligiran. Sa pagtiyak ng kanilang mga karapatan at proteksyon, itinataguyod natin ang kanilang dignidad at pinatitibay ang ating paninindigan sa people-centered environmental governance,” pahayag ni Legarda. Ngayong Zero Waste Month, muling pinagtibay ni Legarda ang kanyang pangako na isulong ang mga repormang magpapalakas sa pananagutan ng mga prodyuser, magbibigay-lakas sa mga komunidad, at mag-iinstitusyonalisa ng suporta para sa mga waste worker. “Ito ang simula ng panibagong taon ng pananagutan,” ani Legarda. “Ngunit sa pagkakataong ito, dapat itong markahan ng aksyon at resulta. Ang zero waste ay hindi pangarap kundi ating responsibilidad sa ating bansa at sa mga susunod na henerasyon.”
THE  enrolled 2026 budget measure has allotted P2.9 billion for the rollout of the School-Based Mental Health program and the creation of the Learner Wellness Division, Senator Win Gatchalian said.  The allocation is consistent with the implementation of the Basic Education Mental Health and Well-Being Promotion Act (Republic Act No. 12080), which Gatchalian authored. The law mandates the development and strengthening of the School-Based Mental Health Program to promote the well-being of learners. The program shall manage the mental health concerns of all learners, including the prevention of suicides in schools.  “Kinikilala natin ang bigat at agarang pangangailangan na tugunan ang mga suliranin sa mental health ng mga kabataan. Kaya bahagi ng makasaysayang pondong inilaan natin para sa sektor ng edukasyon ang pagtaguyod sa mental health at kapakanan ng ating mga mag-aaral,” said Gatchalian, Chairman of the Senate Committee on Finance. The law’s implementing rules and regulations (IRR) also seeks the creation of a Learner Wellness Division under the Bureau of Learner Support Services. The division is tasked with setting annual targets for the law’s implementation, including establishing school mental health offices and care centers, and filling required plantilla positions.  Gatchalian: P2.9 Bilyon Ilalaan Para sa School-Based Mental Health Program Ayon kay Senador Win Gatchalian, naglaan ng P2.9 bilyon ang panukalang 2026 budget para sa pagpapatupad ng School-Based Mental Health Program at sa paglikha ng Learner Wellness Division. Ang naturang pondo ay alinsunod sa pagpapatupad ng Basic Education Mental Health and Well-Being Promotion Act (Republic Act No. 12080) na inakda ni Gatchalian. Inaatasan ng batas ang pagbuo at pagpapalakas ng School-Based Mental Health Program upang isulong ang kapakanan ng mga mag-aaral. Saklaw ng programa ang pamamahala sa mga usapin tungkol sa mental health ng lahat ng mag-aaral, kabilang ang pag-iwas sa mga insidente ng pagpapakamatay sa mga paaralan. “Kinikilala natin ang bigat at agarang pangangailangan na tugunan ang mga suliranin sa mental health ng mga kabataan. Kaya bahagi ng makasaysayang pondong inilaan natin para sa sektor ng edukasyon ang pagtataguyod sa mental health at kapakanan ng ating mga mag-aaral,” pahayag ni Gatchalian, Chairman ng Senate Committee on Finance. Nakasaad din sa implementing rules and regulations (IRR) ng batas ang paglikha ng Learner Wellness Division sa ilalim ng Bureau of Learner Support Services. Ang nasabing dibisyon ang mangangasiwa sa pagtatakda ng taunang mga target para sa pagpapatupad ng batas, kabilang ang pagtatatag ng mga school mental health offices at care centers, gayundin ang pagpuno sa mga kinakailangang plantilla positions.