HINIMOK ng mga senador noong Martes ang mga kinauukulang ahensya ng gobyerno na lumikha ng isang komprehensibong contingency plan para tulungan ang mga undocumented na Filipino sa United States kung pipiliin ni President-elect Donald Trump na magpatupad ng malawakang immigration crackdown.
Ayon kay Senate President Pro Tempore Jinggoy Estrada, dapat magbigay ang gobyerno ng logistical support para sa tuluyang repatriation at tulungan ang mga umuuwi na Pilipino na makahanap ng trabaho o iba pang paraan ng kabuhayan.
Aniya, sa halip na mag-alarma, dapat tumuon ang mga opisyal ng gobyerno sa paglikha ng isang komprehensibong contingency plan para tulungan ang ating mga “kababayan.”
“Madaling sabihin, pero mahirap gawin. Madaling sabihin na sana piliin na lang na umuwi ng mga undocumented nating kababayan nasa U.S. kesa antayin pa nilang mai-deport,” sabi nito.
Bilang karagdagan sa mga pagsisikap ng mga kinauukulang ahensya ng gobyerno na lumikha ng mga logistical support plan para sa tuluyang repatriation, sinabi niya na dapat ding tumulong ang mga awtoridad sa mga umuuwi na Pilipino sa pamamagitan ng pagbibigay sa kanila ng mga trabaho o iba pang paraan ng kabuhayan.
“Apektado rin ang mga pamilyang umaasa sa padala ng mga kababayan natin na walang legal na basehan ang paninirahan sa U.S. sakali man na mapilitan silang umuwi ng bansa,” ani Estrada.
“Dapat maging handa ang ating pamahalaan na mag-alok ng mga programang tulong pinansyal para matulungan ang mga pamilyang naapektuhan ng pagkawala ng financial lifeline,” dagdag niya.
Samantala, hinimok ni Senator Imee Marcos ang mga Pilipino sa US na manatiling kalmado at maglaan ng pera para sa pambayad ng abogado, maghanap ng ibang trabaho, at para sa pamilya.
Hinimok ng babaeng senador ang kanyang mga kasamahan sa Kongreso na ibigay sa Department of Foreign Affairs (DFA) ang lahat ng kinakailangang pondo para makatugon kaagad at sapat sa napipintong deportasyon ng mahigit 200,000 undocumented Filipinos sa US.
“Dapat sapat na handa ang DFA na magbigay ng napapanahon at epektibong tulong sa ating mga ‘kababayan’ na nahaharap sa krisis na ito,” aniya na binanggit ang mga alokasyon na hindi bababa sa P12.4 bilyon at hanggang P27.286 bilyon upang matugunan ang anumang pagtaas ng gastos.
Sinabi ni Marcos na ang kasalukuyang alokasyon ay 5 hanggang 10 porsiyento lamang ng pangangailangang ito — isang malaking kakulangan na dapat matugunan.
Sa ilalim ng 2025 National Expenditure Program at 2025 General Appropriations Bill, ang DFA ay inilalaan lamang ng P1.259 bilyon para sa item na “Proteksyon ng mga Karapatan at Pagsusulong ng Kapakanan ng mga Overseas Filipinos” kung saan kinukuha ang repatriation assistance.
Noong Setyembre 30, 2024, gumastos ang DFA ng P139,162,310.72 para magbigay ng repatriation assistance sa 1,020 Filipino.
